Fermin Muguruza
Zure jarioarekin grabagailuko zinta txirikordatu ahala ulertu dugu "Hitz egin" lemak zer esan nahi duen. Hitzaren kirol nazionalean maratoi luzeenak sprintean egingo zenituzke. Medikuak egin zizun diagnosirik zuzenena: asmatiko kronikoa zara, beti asma-tzen duzu musika proiektuekin.
Galindok zuen kontrako salaketa jarri zuen "Ustelkeria" kantuagatik. Zer interpretazio ematen diozu epaiketa honi?
Epaiak zuei eman dizue arrazoia, baina ez dute adierazpen askatasuna onartu. Nola hartu duzue?
Musika talde baten hitzek norainoko eragin soziala izan dezakete?
Egungo talde gehienek, berriz, kanta itsaskor eta arinen alde egiten dute...
Baina "ez dugu ezer jakin nahi" esaten dutenek ere badute jarrera zehatz bat: sistemaren aldekoa. Jarrera horrekin sistema kapitalista hau babesten ari dira. Konpromisorik gabeko taldeek konpromiso inplizitu bat dute multinazionalen alde.
Komunikatzeko hitza ez da nahikoa, jendearengana iristen jakin behar da. Nola lortzen duzu hori?
Heroinak generazio oso bat ezabatu zuen...
Orain ere ezin gara ibili ezker abertzaleko batzuk atera duten kanpainarekin: "Kontuz, poliziak trapitxeroak erabiltzen ditu txibatotarako..." Horrela ez goaz inora. Euskal Herrian eta ezker abertzalean hain zuzen falta dena droga guztien inguruko eztabaida sakon bat da. Ni ez nago prest estatuek legaltzat onartzen dituzten drogak bakarrik kontsumitzeko. Droga denak legalizatu behar dira. Mezua ezin da paternalista edo moralista izan. Droga bakoitza kontsumitzeak zer ekar diezazukeen informatu behar da eta gero bakoitzak erabaki dezala.
Esan Ozenkik zer dela eta amaitu du bere ibilbidea?
Zuk ez omen duzu diskoetxe horretan jarraituko. Zer asmo dituzu?
Ikusten dut orain arte egindako lanetik pixka bat deskantsatu behar dudala. 10 urtez lotuegi egon naiz musikaren industriarekin eta horrek asko erretzen du.
Nola dago Euskal Herriko panorama musikala?
Gainera Lisabo, Dut eta Anari bezalako taldeak, bakoitza bere proposamen ezberdinarekin gai dira kontzertuak egiteko elkartzeko. Nire ustez hortik dator haize berria, proposamen ezberdinekin kontzertuak antolatzeko gaitasunean. Gainera ikusi da arrakasta handia izan duela formula horrek. Ezin dugu sekulako leherketa espero, baina nahiko matxinada iruditzen zait musikan horrelako zutabe batzuk ikustea.
Selektah Kolektiboak joko du zuekin batera garaipena ospatzeko kontzertuetan...
Mundu mailako panorama musikala nola dago?
Orain musika etnikoa eta folka ere beste musika askorekin nahasten da. Gerora begira, beste zonaldeetatik erritmo, melodia... elementuak hartuko ditugu, baina hizkuntza batek badu bere musikalitate inplizitua eta hizkuntza izango da musika bereiztuko duena.
Nola lortu duzue nazioartean horrelako arrakasta?
Niretzat errazena aurten Euskal Herrian geratzea litzateke, baina nire asmoa hemen diskoa aurkeztu eta kanpora ateratzea da, ahalik eta urrunen iritsi eta egindakoa zabaltzea. Uste dut lehen gehiago mugitzen ginela. Duela 10 urte, edozein talde, hartu lozakua eta furgonetan sartzen zen. Nik "guerra de guerrillas" deitzen diot horri. Orain talde gazteek "ea egiten didaten" diote, ez "ea nik egiten dudan". Hori diskoetxeen dinamikan ere ikusten da. Lehen maketa grabatzen zenuen, maketa horrekin bira bat egin eta zuzeneko kontzertuetan errodajea lortzen zenuen. Eta behin taldeak errodajea lortuta etortzen zen norbait lan hori diruz babestera. Eta orain maketa diskoetxera bidaltzen dute eta "egidazu", zain geratzen dira. Norbaitek esango dit, "zu ateratzen zara hor zehar..." Ei, txikito, zuk noiz atera duzu diskoa, orain, ezta? Eta zer egin duzu? Hartu diskoa eta mugitu ipurdia. Horrela lortzen dira gauzak.
Gutxienez, inork ezingo du esan euskaraz kantatuz ezin dela inora atera. Gure belaunaldiko zenbait talde bat-batean gaztelaniatik euskaraz kantatzera pasa zen: Kortatu, BAP! edo Danba bezalako taldeak. Orain hausnartzeko moduko gaia da zenbait talde euskaldun erdaraz kantatzera pasa izana. Zeren alde ari dira?
"Rock Radical Vasco" zer izan zen?
Politikoki, arazo sozialak eta independentziarena guretzat bat ziren. Baina lehentasuna hartu zuen naziotasun eta independentziaren proiektuak eta ezkerraren akordeak behera egin zuen. Nik akats hori ikusi dut. Oraindik ere asko hitz egiten dugu eraikuntza nazionalaz baina eraikuntza soziala badirudi bigarren mailan geratzen dela.
Gaur egun nola dago musikaren mugimendua?
Ondoan hasi dira beste zenbait lokal: Kafe Antzokia, Gazte Eszena... kontzertuetarako behintzat oso interesgarriak direnak. Gisa horretako proiektu gehiago egon behar lukete Euskal Herrian.
Zer falta zaio euskal musikari aurrera egiteko?
Doinua: Zeruak eta lurrak
Emakumeetaraino
Ferminen itzala:
sexu-makina baino
'gehiago' dirala!
Kolpez kolpe musikan
inter-nazionala
zu atrapatu arte,
lehenbiziko bala
komandantean menpe
dago jenerala.
Jexux Mari Irazu
- Jaio:
Irunen, 1963an.
- Musikaria .
- 1987an hasi zen euskara ikasten, AEK-ko barnetegian.
- Artikuluak idatzi izan zituen "Argia"n (1988) eta "Egin"en (1994-96). Egin irratian "Igo bolumena" musika saioa emititzen zuen, 1989tik 1991ra bitartean.
- Taldeak:
Kortatu (1984-88), Negu Gorriak (1990-96), Fermin eta Dut (1997-98). Egun bakarkako ibilbideari ekin dio.
Diskoak:
Kortaturenak: "Kortatu" (1985), "El estado de las cosas" (1986), "Kolpez kolpe" (1988) eta "Azken guda dantza" (1988). Negu Gorriakenak: "Negu Gorriak" (1990), "Gure jarrera" (1991), "Gora Herria" (1991), "Borreroak baditu milaka aurpegi" (1993), "Hipokrisiari Stop!" (1994), "Ideia zabaldu" (1995), "Ustelkeria" (1996) eta "Salam, agur" (1996). Dut taldearekin elkarlanean, "Ireki ateak" diskoa kaleratu zuten (1997). 1998an Ferminek 1984-98ra bitarteko bere zenbait abestirekin bilduma bat osatu zuen, "Amodio eta gorrotozko kantak" izenpean. Urtebetera, "Brigadistak Sound Sistem" eta "Erremixak" diskoa atera zuen. Bere azken diskoa "FM 99.00 Dub Manifest" da (2000).
- Birak:
Emanaldiak Euskal Herrian eta atzerrian eskaini ditu: Europa, Ipar eta Hego Amerikan, eta Asian.
- Esan Ozenki Records diskoetxe independienteko zuzendaria izan da gaur arte (1991-2001).
- Sariak:
Beste askoren artean, "Radio Rahim" bideoa Gasteizko bideo emanaldian saritua izan zen (1990); R3-ek zuzenekorik onenaren saria eman zion (1991); ESGAEk, "Hitzar dezagun" kantua Espainiako kanturik onena izendatu zuen (2000); Italian saritua izan zen "Urrun" bideoklipa (2000).
"Konpromezuak eta inplikazioak ateak itxi egiten ditu musika munduan. Talde batek uste badu 'txakurrak jo ta bertan hil!' abesteagatik dena egina daukala, jai du". Argia, 95-04-02
"Ez naiz gai konpromezurik gabeko musika idazteko, hain zuzen, ez naizelako antzeko egoera batera iristeko gai sentitzen". Rockdelux, 99-09
"Beti hartu izan da gorrotoa gauza txar bezala. Guk beti esan dugu gorrotoa beharrezkoa dela"
Argia, 90-07-01
"Euskal Herriko jendearen arazoa da Euskal Herria eta mundua ikusten dutela. Guk, aldiz, Euskal Herria eta beste herri asko ikusten ditugu". Argia, 94-04-02
"Musika da modu bakarra kanpoan jendeak entzuteko euskara zer den. Iritsiko da eguna Mari Karmen Garmendiak edo bere hurrengoak euskal rock taldeoi deitu beharko diguna. Gu ere kultura egiten ari gara".Argia, 95-04-02
"Haurrak afektibitatearen injekzioak dira, niri idazkera ere aldatu didate. Baina aldaketa hori, era beran, hiltzen joan diren lagunei lotutako prozesua izan da"
http://personales.com/espana/oviedo/escalon/dut_entre1.htm
Chiapasen Markos subkomandantearekin egon ginen, eta itzuleran kontrol militar batean gerarazi, eta barne ministeritzara deklaratzera joateko biratorio bat egin ziguten. Baina egun horretan bertan kontzertu bat eman behar genuen distrito federalean, hain zuzen Chiapasen alde. Ez ginen aurkeztu barne ministeritzan eta jotzera joan ginen. Jotzen ari ginela publikoa poliziaz betetzen hasi zen. Eskerrak antolatzaileek iheserako operazioa prestatu zuten eta kontzertua bukatutakoan mozorrotuta atera ginen jende artetik: Kaki mexikarrez jantzita, eta ni seguritateko gizonez mozorrotuta. Ni aireportuan atxilotu ninduten, etxerako hegazkina hartzera nindoala eta 2 urtez Mexikon sartzea debekatu zidaten.
Eta istorio hau ekarri dut gogora, Batista Jenerala martxa bat antolatzen ari delako distrito federalera eta ziur asko Markos ere joango da Vicente Foxekin hitz egiteko. Martxan Chiapas osoa zeharkatuko dute, eta oso momentu itxaropentsua iruditzen zait.
1995-09-11, Munich (Alemania). Biratan buruak ematen ditu bira gehien, nonbait. ("Ideia zabaldu tour 95" liburutik ateratako argazkia).
© 2008-2011 Argia.com - Komunikazio Biziagoa
Elkarrizketak 
