Argia astekaria webgunearen hasiera

Zubilan polita egiten du Euskadi Gazteak. Gaurko musika entzungai jartzeaz batera, euskaldungaiei gure mintzora pasatzeko bidea samurragoa egin dakien. Halaxe, jendea euskara ikastera animatu dadin, bigarren urtez segidan, Bizkaia eta Gipuzkoako udal euskaltegiek (r)udal euskaltegiaren txokoa» zabaldu dute Joseina Etxeberriaren arratsaldeko saioan, urtarrila eta otsaila bitartean, hain zuzen. Bertara, udal euskaltegiekin nolabaiteko lotura duten edo izan duten pertsona ezagunak gonbidatzen dira astero, euskararen, euskaltegiaren eta bere lanaren inguruko solasaldi gozo bat izatera. Esaterako, Lasarteko udal euskaltegian aritu Martin Berasategi sukaldariak, plateren osagarriak hartu zituen hizpide euskararekin alderatzeko. Hernaniko Julen Madinari, alegia, San Ferminetako entzierroetan gehien agertzen den korrikalari burusoil horri, ea zer zen zailagoa, entzierroan zezenaren aurrean aritu ala euskara ikastea galdetu zitzaion. Ana Bejerano (r)Txarango» musika taldekoa eta Txema Montoia ETBko aurkezleak ere gogotsu jardun zuten. Bestalde, Maite Aristegi EHNEko buruak (Bergarako euskaltegian irakasle ohia), baserritarren borroka eta euskararena parekatu zituen.
Solasaren amaiera aldera, lehiaketari ematen zitzaion paso eta erantzun beharreko galdera, hauxe: zein da aurtengo ikasturterako udal euskaltegiek erabilitako goiburua? ((r)Zure etorkizuna euskaraz!»). Postalez edo telefonoz zuzenean deituta, parte hartzeko aukera zegoen. Gisa horretan, erantzun zuzena eman zutenak 350 lagun izan ziren. Irabazleak berriz, bi besterik ez. Sariak, alde batetik, irabazleak hautatu udal euskaltegian urte osorako matrikula doan. Bestetik, udal euskaltegiek emandako liburu eta zinta sorta, gehi Millar dendak eskainitako minikatea. Ana Mari Perez legazpiarrari egokitu zaio urte osorako matrikula

Espainiako Estatuan futbola eta politika elkarren ondoan doaz. Gipuzkoatik begiratua, badago Reala Deportivo Alaves baino talde hobeago dela uste duenik. Sailkapena da, ordea, talde onaren adierazle bakarra. Alaves da egun euskal talderik hoberena, dudarik ez. Athletic bera baino hobea. Politikan ere, halaxe uste beharko litzateke. Hego Euskal Herrian igandeko hauteskundeek utzitako sailkapen edo taulen emai-tzak kontuan hartuz, garaile zein den aho batez onartu beharko genuke denok. Hala ere, gipuzkoar eta bizkaitar zaleei bezala, euskal abertzaleei -ezkerrekoei bereziki- kosta egiten zaie espainiar nazionalistak euskal nazionalistak baino gorago daudela taulan egiaztatzea.

Herrialdeetako nahiz hiriburuetako emaitzen azterketa objektiboa egitea konplikatuagoa da Espainiako futbol ligako sailkapenaren azterketa egitea baino. Oraingo emaitzak duela lau urtekoekin alderatzen baditugu, PP eta EAJ dira lau lurralde historikoetan gora egin duten alderdi bakarrak. Espainiar nahiz euskal nazionalismoaren botoak polarizatu egin dira alderdi nagusien alde. Gainera, ezker abertzalearen abstentzioari esker, botoa eskuin aldera ere polarizatu da; IU-EBk eta PSOEk bera egin dute nabarmen. EAEn diputatu bana galdu dute. Bi diputatu hauek PPk eraman ditu, eta EAJk HBk zituen biak. Nafarroan polarizazioa alderdi espainolista nagusi bien artean finkatu da. Galtzailea, ezkerra da. IUk diputatu bakarra galdu du eta EA eta EAJren boto igoera anekdotikoa da, ezkerreko abertzaleen botoak jaso baitituzte. Laburbilduz, hautesleek PPri eta EAJri agintea eman diete, Hegoaldeko politikagintzaren lema har dezaten. PP Hego Euskal Herriko lau lurralde historikoetan alde handiz indartu den bitartean, EAJren indarra Nafarroan testimoniala da. Araban eusten dio, baina Batzar Nagusietarako haustekundeen emaitzekin alderatzen badugu, EAk eta EAJk ez dute lortu orduko botu kopurua.

Batzar Nagusietarako hauteskundeen botoak alderatzen baditugu, PP da boto irabazle nagusiena: 206.900 boto irabazi ditu urtebetean. PSOEk 73.087 boto irabazi ditu, eta IU-EBk 33.115. EAJ-EA koalizioak lortu zituen botoak eta orain erdietsitakoak (biak batuz) alderatuz, 30.000tik gora boto ateratzen dira. PPren garaipena lau hiriburueta itzela izan da. Udaletxeetarako azken emaitzakin alderatuz, honako igoerak gertatutu dira: Bilbon 21.978 boto irabazi ditu, Donostian 10.965, Gasteizen 18.285 eta Iruñean (UPN-PP), 9.842. Guztira, 61.070 boto. EAJk eta EAk doi-doi atxiki dute botoa hiriburuetan. PSOE Gasteizen eta Bilbon nabarmen igo da. Batzar Nagusietarako hauteskundeak eta Espainiakoak alderatzea ez da objektiboa. Alta, azken emaitza hauek Lizarra-Garazi akordioa gauzatu ostean izan ziren emaitzekin alderatzea objetiboa izan daiteke. Lizarrako trenean igo eta igo ez ziren euskal alderdien arteko botoemale kopuruak aldera-tzen baditugu, Lizarra-Garaziko trenak ez du Maltzagaz haratago joaterik. Bilbo eta Donostiako geltokietatik abiatuta, estatuko alderdien trenak eta euskal abertzaleenak hautesle kopuru beretsua eramanik ere, Gasteiz eta Iruñetik iragan ostean, bidaiari kopuru espainiarzalea handiagoa da.

Aurreko emaitzen irakurketa abstentzioaren aldagaiak baldintzatuta dago. Hego Euskal Herriko azken bi hauteskunde orokorretako emaitzak alderatuta, abstentzioa % 6,8 igo da. EHren deiak Gipuzkoan eta Nafarroan eragin du. Abstentzioaz hainbat irakurketa egin daiteke, ordea. Bat, abstentzioak ez duela alderdi nagusien politikan estrategia aldaketarik ekarriko. Bi, ezker abertzalearen botoak EAJra joan direla, baina alderdi honen boto batzuk ere PPra aldatu direla. Hiru, IU-EBren emaitzak ikusita, EHren botoemale gehiena zintzoa izan da abstentzio deiarekiko. Lau, botoemale berriak ere izan dira, EHren abstentzioaren deiak mobilizatuak.
Abstentzioaren aldetiko balorazioa entzun ostean, zaila da EHren absten-tzioaren estrategia ulertzea. Lizarraren osteko hauteskundeek gauzatu beharreko Euskal Demokraziaren aldeko botoemaleen berri eman zuen. Orain, Otegiren hitzetan, ba omen dago Euskal Demokrazia ekar dezakeen gehiengo sozial bat. Lehen, bagenekien zenbateko hori zein zen, orain ez. Euskal ezkerraren alternatiba aldarrikatu du Otegik Euskal Demokrazia gauzatzeko, eta aldi batez, EAJ eta EA berekin batera abstentziora bildu ez izana kritikatu ere bai. Nork bere erara irakurtzen ditu emaitzak. Batzuek Iruñetik begiratuta ere, antza, ez dira ohartu ere Osasuna bigarren mailan dagoela

Gauza bat jolastea da eta beste bat euskaraz jolastea. Urtxintxa Aisialdi eta Susperketa Soziokulturalerako Eskolak horretan laguntzeko asmoz jarriko du martxan Euskal Jolasez Blai egitasmoa. Euskaraz jolasteko bitartekoak eta baliabideak eskaintzea du helburu egitasmoa honek, horretarako premia dagoela ikusi baitute.
Atzio Oreja eta Esti Amenabarro Urtxintxako dinamizatzaileak egitasmo honen sortzaile eta bultzatzaileetako bi dira. Horrelako eskaintza egiteko premia zegoela garbi ikusi zuten duela 4 urte, ikastetxe bateko irakasleek beraiengana jo zutenean. "

kontatzen digu Atzio Orejak. "

Lana hasi besterik ez zen egin ikastaro harekin. Izan ere, Urtxintxakoak berehala konturatu ziren gabezia horri erantzun egin behar zitzaiola, benetako beharra zegoela. "

Hutsune hori bete nahian ikerketa lan bat burutzen hasi ziren. Orejak azaltzen digunez, "

Bilduma hau liburuxka batean argitaratzeko asmoa dutela aurreratu digute. "

Momentuz 210 jolasen bilduma osatu dute eta hori guztia aurrerago kaleratzeko asmoa dute. Sailkapenari dagokionez, Amenabarrok zortzi jolas mota bereiztu dituztela azaldu digu: zotz egitekoak, ezagutza jolasak, soka saltokoak, gomatakoak, txaloka, lerroka eta korroka, korrika egitekoak, ohiko jolasak eta abestiak. "

argitzen du Amenabarrok.
Horrekin batera, aurkitutako materialaren ezaugarriak edo berezitasunak errespetatu dituzte. Esaterako, tokian tokiko tradizioa errespetatu dute, eta jolasak han egiten diren bezala bildu dituzte. Jolas berberak izendatzeko modu askorekin egin dute topo eta izen horiek ere bildu dituzte. "

dio Amenabarrok. "

dio Amenabarrok. "

Eroriz ikasten omen da oinez, eta jolasean ere jolastuz ikasten da. "

baieztatzen du Amenabarrok. "

Saioak hasi aurretik argi eta garbi uzten dute hori. "

Orain arteko esperientzia ikusirik, transmisio lan hori egiteko metodologia parte-hartzaile hori egokia dela frogatu dute eta jendea ere iritzi berekoa da.

Bildutako informazio guztia praktikan jartzeko bide ezberdinak proposatzen dizkigute Urtxintxako kideek Euskal Jolasez Blai egitasmoarekin. "

Eskaintza horiek "48 ordu jolasean, ikastaroak, kale animazioa eta erakusketa ibiltaria dira. Guztien helburua euskaraz jolasten irakastea da, bai ikasleei, bai irakasleei, bai hezitzaileei eta baita gurasoei ere.
48 ordu jolasean, Haur eta Lehen Hezkuntzako irakasle eta ikasleei zuzendutako bi egunetako egonaldia da. Aterpetxe batean bildurik, bizpahiru hezitzaile adituk jolasak eta abestiak erakutsiko dizkiete bi egunetan zehar. Haurrez gain, irakasleek ere parte hartuko dute eta horrela hurrengo ikasturtean ikasle berriei erakusteko gai izango dira. Orejaren ustez "

esplikatu digu Orejak.
Azken eskaintza, berriz, eraskusketa ibiltaria da. Euskal jolasei buruzko ibilbide didaktikoa da eta jolasen ezaugarriak ezagutzeko eta gogoratzeko balio du. Erakusketa hau herriko plazan, udaletxean, kultur etxean edota ikastetxean jarri ahal izango da. Bere paneletan euskal jolasen data basea egongo da ikusgai modu grafiko batean.
Ekimen hauekin guztiekin euskal jolasak eta abestiak ezagutarazi nahi dituzte Urtxintxakoek. "

diote Orejak eta Amenabarrok.
Jolasak hainbat gauzatarako balio du: atseden hartzeko, barne tentsioak eta inpultsoak deskargatzeko, ondo pasatzeko, besteekin erlazionatzeko, fantasiak aireratzeko... Gure kulturaren altxor bat dela esan daiteke eta altxor hori erabilgarri egin eta hezitzaileen eskuetan jarri nahi du Urtxintxa Eskolak

Trumanen bizitza osoa iruzur hutsa zen. Hori da Peter Weir-en "Truman Show" filman salatzen zena. Berak deus ez zekiela, umea zenetik bere bizitza minutuz minutu emititzen zen egundoko audientzia zuen telesaio batean. Bada, pertsonaia nagusiari gertatzen zitzaizkion gauzak pagotxa dira benetan egin daitekeenaren ondoan. Filmeko gidoigileek irudimena gehiago estutu izan balute, askoz egoera latzagoak pasaraziko zizkioten Truman-i. Mota honetako saioek giza duintasuna kolokan jartzen dutela usten dutenek, hara! tila bat har dezatela, iristear dauden telesaioek egoera horiek muturrera eramango dituzte-eta. Ezkutuko kamerak, "Impacto TV"ko irudi koipetsuak eta epaiketak zuzenean datorkigunaren aurrerapena baino ez dira izan. Hain zuzen, azkenaldian mikro kamerez baliatuz lehen ezinezkoa zena egingarri bilakatu da. Egun, Interneten tankera guztietako showak zuzenean eskaintzen hasi dira eta noski, horren aurrean, telebistak ez du gutxiago izan nahi. Kameratxoak ezkutuan ala agerian egon, berdin dio.

Herbehereetan izugarrizko arrakasta izan duen "Big Brother" saioaren bertsioak munduan gaindi ugaldu dira. Halaxe, laborategiko akurien antzera, 90 metro karratuko etxe batean hamar lagunek 100 egun pasa beharko dituzte, 28 kamera eta 60 mikrofono zelatan dituztela. Bi logela, komuna, sukaldea, egongela, baratza eta aitorlekua. Komunera joaterakoan ere kamera bat izango dute dena goitik grabatzen. Denbora horretan hamar lagunen artean sor daitezkeen aferak eta ika mikak ikusteak jendea telebista aurrean atxikiko du. Bestalde, 20 milioiko sari mamitsuak (800.000 bat libera) gerta dakizkiekeen penak eta mixeriak baino gehiago ahal dezake. Telebista kateentzako merke ateratzen da, gainera; ez zaie aktoreei ordaintzen eta ez dago gidoien beharrik (menturaz, audientzia igotzearren, etxe barruan aizkora bat jarriko dute zoratzen denak sarraskia egin dezan). Arrakasta ikusita, CBSek eskubideak erosi ditu 3.000 milioi pezeta (120 milioi libera) ordainduz. Dena den, hain puritanoak izanik, ziurtzat jo lehiakideek aginduak jasoko dituztela etxe barruan biluzteko tentazioari eutsi diezaioten. Kuleroetan geratzea izango dute muga. Alemanian, RTL 2 kate pribatua "Big Brother" ematen hasi berria da. Tele 5ek orobat "Big Brother"en kopia hutsa den "Gran Hermano" taxutzeari ekin dio. 20 eta 45 urte bitarteko jendearen bila ibili dira, adimen emozionala dutenak, hots, adimen koziente altua baino, besteen beharrak, nahiak eta sentimenduak antzemateko ahalmena duen jendea. 4.000 lagun inguruk erantzun du.
Kanporaketa gisa antolatua, ikusleen esku egongo da etxetik nork alde egin behar duen erabakitzea. Bozketa sekretu baten bidez etxe barrukoek elkar kanporatu behar dute hamar egunetik behin. Hala, lehiakideen proposamenen arabera, kontrako bozka gehien jasotzen duena izango da egotzia. Herbehereetako psikologoek, arduragabekeria eta etika eza leporatu die telebista katekoei eta hauek, ezetz, hautaketa prozesuan psikologoen galbahea egon dela. Hala ere, hamar hautatuak hain orekatuak baldin badira, lehiaketak ez du zentzurik; lehiakideen izaerak zenbat eta kontrajarriagoak izan, elkarbizitza orduan eta morbosoagoa bilakatzen baita. Alemaniako saioan, esaterako, hasi eta berehala sortu dira arazoak; 28 urteko lehen lehiakideak, etsita, etxea uztea erabaki du ondoezik zegoela argudiatuz. Aldi berean, lehiakideen eskubideak bermatzeko egunero ordubeteko intimitatea izango dutela agindu du Alemaniako telebista arautzen duen erakundeak. Hori gutxi balitz, audientzia ez da uste bezain ona izaten ari.
Duela 10 urte, MTVko "Real World" izeneko dokudrama izan zen "Big Brother"en aitzindaria, elkarrekin bizi ziren gazte talde baten gorabeherak zuzenean emanez. Nahiz eta lehiarik ez zegoen,

esan zuen lehiakideetako batek.

. Suedian ere kalapita ederra sortu zen, antzeko saio batean lehiakideetako batek bere burua hil zuelako. Alabaina, ez dirudi gertakari hauek ezertarako balio izan dutenik.
Horren harian, badira duintasunaren ertzean dauden bestelako saioak. Esaterako, "Zita itsua" izenekoan, bikote baten asteburu erromantikoa izan behar lukeena, infernua bihurtzen da; berehala hasten baitira elkarri mokoka elkar larrutu arte. Edota "Cheeters TV", non bikotekide bat "in fraganti" agertzen den, amuari kosk egin eta bikoteari adarrak jarriz.

Bizitza pribatua biluztearen beste adibidea Fox kateko "Who Wants to Marry a Multi-Millionaire?" (Nork ezkondu nahi du izugarri aberats batekin?) saioan dugu. Berriki, Rick Rockwell aberaskumeak 50 andregaien artean aukeratu ahal izan du, abelburuak bailiran; bainujantzian, gaueko soinekoan dotore jantzita eta abar. Bost axola saioak jaso zuen kritika zaparrada, emakume prostituzioaren beste aldea dela esanez. Are gutxiago, Rockwellen neska ohiak honen tratu txarrak salatu izana. Estatu Batuetan 23 milioiko audientziak dena zuritzen du-eta. Darva Conger 34 urteko erizaina izan zen aukeratua; ezkontzak haatik, eztei-bidaiak adina iraun zuen: hamar egun. Kontuak kontu, nahi dutena lortu dute biek, hau da, makina bat saioetan agertzea haien esperientzia harroki zabalduz. Azkenean, negarrari eman eta komediante bat dela aitortu du Rockwellek.
Bestalde, datorren udan ematekoa den "Survivor" deritzon CBSren saioak, suediar kate bati erosia, ikusmina piztu du. Borneoko irla bakarti batera 16 lehiakide eraman eta zazpi astez, denetik egiten ikasi beharko dute; etxolak eraikitzen, janaria bilatzen eta abar. Taldelana garatzea xede duten arren, elkarrekin lehia gordinean daude; baita ingurumenarekin ere, tximu janari lapur, suge pozointsu eta ozpin txarreko basurde artean. Eguzkitik babesteko krema baino ez zaie emango. Kanporatuek banan bana irlatik joan beharko dute, harik eta bi geratzen diren arte. Orduan, azken zazpi kanporatuek erabakiko dute milioi bat dolarren irabazlea nor den. Era berean, TVE "Expedicion Robinson" prestatzen hasi da; 50 egun libre dituzten 18 eta 60 urte arteko hautagaiak behar ditu Panamako irla batera joan daitezen.
Alta bada, voyeur eta exhibizionista patologikoen erdian gaudela, nor da saio mota hauen erantzulea? Antolatzen duen telebista, ikusleak edo parte hartzen dutenak? Gogoeta pizteko galdera. Gure irudiko, behintzat, intimitate eskubidea eta giza duintasuna ez dira urratzen; laborategiko akuri gaixoek gainera, ez dute 20 milioiko amu bat saritzat