Lorategiak, parkeak, hirietako zuhaitz lerrokadurak eta errotondak egiteko eta mantentzeko hainbat pertsonak lanean dihardu Euskal Herriko hiriburuetako udaletan. Gune berdeak egoki proiektatzeko, lan egiten duten bulego eta pertsonak daude. Hauetako bat da Oiartzungo Lur Paisajistak enpresa. Bertako arduradun Iñigo Segurola paisajistaren esanetan berdegune bat «

». Lur zatiak, prozesu naturalak garatzeko helburu ekologikoa du batetik; helburu estetikoa bestetik —hiriaren nortasuna sortzen lagundu behar du— eta funtzionala: berdegunea jendearentzat da. Haurrak eta jubilatuak dira berdeguneak gehien erabiltzen dituztenak. Lehenengoek jolasteko eta kirola egiteko; bigarrenek, aldiz, paseatzeko. «

» eta arrazoia mendia eta hondartza bertan ditugula izan liteke. Eta «

», gazteak batera zein bestera joaten omen dira.

Berdeguneetan bereizi daitezke batetik, hiri barruko lorategi txikiak eta bestetik, kanpoan daudenak eta hirien hazkundea mugatzeko erabiliak. Azken hauetan nekazaritza mantentzen da eta ez dira beti publikoak. Parke historikoak ere badaude, mendeetako oroitzapenak dituztenak eta baita zuhaitz lerrokadura soilak ere.

Berdeguneetan, Euskal Herria Kataluniarekin batera, Espainian egoera hoberenean dago. Kulturagatik eta klimarengatik. Baina, Espainiakoa «

» omen da, bertako tradizioari ez zaiolako etekinik atera: «

», Segurolaren aburuz. Bestela, Europarekin alderatuz, Euskal Herriaren egoera ez da horren ona. Baina tokian tokiko ñabardurak kontuan hartzea komeni da: Frantzian egoera oso ona da, baina loreen pot-pourrira jotzen dute, eta «

» omen dira; Ingalaterrakoa maila aparta omen da, baina baita «

» ere; Alemanian eta Holandan ekologiak agintzen du; Danimarkan artearekin zuzen loturik daude lorategiak; Portugalen oso gauza politak egiten omen dituzte, eta Italian, Espainian bezala, egoera xelebrea da.

Parke bat edozein lekutan egin liteke, bertan 40 zentimetroko lur sakonera egonez gero. Baina egun, hiri barnetan berdegune berriak egitea zaila da. Euskal Herriko hiriak oso dentsoak baitira, eta berdeguneak egiteko lekua urria. Horregatik berdegune gehienak kanpoaldean daude. Auzune berriak egiten diren neurrian, hirigintza planarekin batera, berdeguneak proiektatzen direlako.

Berdeguneen arazo nagusia «

» Segurolaren esanetan. Berdegune bat sortuta, ez da bukatuta gelditzen. Batetik, aurrekontua dago. Udaletxeek ez dute berdeguneak egiteko aurrekontu sail berezirik. Mantentzeko bai, ordea. Diru kopuru hori udalak berak berdeguneei ematen dien garrantziaren araberakoa da. Mantenuaz arduratzen diren pertsonak gehienetan ez daude espezializatuak. Espainian ez dago jardineritzako goi mailako ikasketarik. Proiektu bat egin ostean, azalpenak eman behar izaten zaizkie mantenuaren arduradunei, lana egiteko. Gainera, plangintza on baten falta dago sarri. Proiektua egiten dutenek, honekin batera mantenu orria egiten dute. Eta bien arteko logika beharrezkoa da. Eraikuntza baten itzalak ez du ezer baldintzatu behar, bai baitago itzaletan ondo hazten den landarerik. Eta ihes-tutuen kea zuzenean iritsiz gero, hiltzen diren landareak ere badira. Horiek guztiak kontuan hartuta proiektatzen bada, ez luke arazorik egon behar mantenuan. Hiritarrak ere badu mantenuan zerikusirik. Egun gizartea oso ekologista da. Baina ez hainbeste etxe parean landatutakoarekin: zomorroak direla, leiho parean dauden adarrak direla... eta badago oraindik ere lorategietako landareak etxera eramaten dituenik. Txakurren pixa eta kaka dira beste oztopoa. Ezpela bezalako landare batzuk txakurren pixarekin erre egiten dira. Horregatik, leku batzuetan txakurrak ibiltzea debekatu behar da. Bartzelonan adibidez, txakurrentzako komunak egin dituzte. Euskal Herrian oraindik ez dago argi. Segurolaren iritziz, plangintza arazoa da, eta «

» erabakitzea nahikoa litzateke. Esperanza Martinezek, Donostiako udaleko parke eta lorategien zerbitzuako biologoak berriz, heziketari egotzi dio errua. «

».

Arazoak ez dira neurri berdinean gertatzen Euskal Herriko hiriburuetan. Klimak eta hiriaren azalerak zerikusia du horretan. Gasteiz eta Iruñea zabalagoak dira, bertako parkeak handiagoak. Donostiak eta Bilbok berriz berdegune txikiagoak dituzte, espazio arazoa da nagusi. Horregatik, berdegunea egiteko lurrak duen prezioa ere ezberdina da —2.000 pezeta ingurukoa metro karratuko—. Baina Donostian garestiagoa da eta Gasteizen, merkeagoa. Gainera klimak landaretza mota eta ureztatzea baldintzatzen ditu. Iparraldean, Maule eta Donibanen Garazin ez zaie berdeguneei arreta handirik jartzen, baina Baionak loreak bereziki zaintzen ditu.