Argia astekaria webgunearen hasiera

Gustave Colin frantziarraren Hondarribiko «laxua» jokoaren margopean, hiru bota harritzar ditugu. Hau da, pilotak botea hauen gainean egiten zuen pilota abian jartzerakoan eta gero botea egin baino lehen harrapatuko zen beti pilota. Bi egurrezkoak dira, lehena Sarakoa eta bigarrena Jean Baptiste Haltyrena. Harrizkoa berriz, Garruzekoa.
Erakusketa honek jaso duen ehun urtekoan (1850-1950), gizakiak (batik bat gizonak) pilotan jokatzeko tresnen prototipo ugari egin du. Batzuk aurrera egin dute, beste batzuk ez. Batzutan lehendabizi pilotaren materiala edo tamaina aldatu da eta gero pala edo saskia. Besteetan azken hauen aldaketek ekarri dute pilota berriak sortu beharra. Argazkian bitxikeria gisa metalezko prototipoak ikus daitezke. 30eko hamarkadakoak dira gehienak. Bestalde, arreta jarriz, pilota bat beste guztien gaindi nabarmentzen dela ohartuko da bisitaria. 800 gramoko pilota bat da; ez dago daturik partidatarako erabili den edo ez, baina ia ziurra da egileak tamaina horretako pilota egiteko gutizia zuela, frontoiratzeko asmo barik.
Pilotaren tripak ere agerian dira erakusketan eta pilota egiteko lau pausoak azaltzen zaizkigu, egite prozesua, hitzez nahiz irudiz adieraziz. Amaitutakoan pilota sartzen deneko molde batzuk ere bertan dira eta baita prentsa ere, pilotari azken ukitua emango dion tresna. Garai batean eskuz burutzen zen prozesu guztia; gaur egun makinek ordezkatu dute prozesuaren zati bat.
Azken argazki honetakoak ez dira pilotari ospetsuenak. Firmin Arramendyk bazuen jende bitxia erretratatzen zuen pintore lagun bat, H. Elizaga, eta pilotan aritzen ziren pertsonaia bitxiak marraztea eskatu zion. Abadeak eta emakumeak dira horien artean. Pilotari seriosak ordea ez zituen bazterrean utzi eta argazki banatatik «Chiquito de Eibar» eta «Chiquito de Cambo», Jean Larralde eta F. Amadeo, pilotari heroien marrazkiak eskatu zizkion H. de la Tourasse pintoreari. Pilotari heroiek argazkiaz gain marrazkia izatearen pribilejioa zuten