M.A.
Laura Mintegirekin elkarrizketan.
LAURA MINTEGI
"Sektore batek ez gaitu ondo ikusi hasieratik"
Unibertsitateko legeek saiheskatutako taldearen buru dugu Laura Mintegi bizkaitarra. "Ertza" izenez, unibertsitate publiko, nazional eta euskaldun bat lortze asmoz, kanpainarekin aurrera jarraitzeko asmoa azaldu dute, orain indarrean dagoen legedia gainditu nahian.
ARGIA.ðZein eritzi duzue klaustroko rnahaiak hartutako erabakiaz?
LAURA MINTEGI.ðArgi dago sektore batek Jose Manuel Barandiaran hautagala bultzatzen duenak alegia, ez gaituela ondo ikusi hasieratik Sektore horietakoak izan dira hain zuzen ere gu kanporatzeko ahalik eta hari gehien mugitu dituztenak
A.ðArrazoiak?
L.M.ðBarandiaran bultzatzen duten indarrak, PSOE, CCOO UGT eta EE alegia, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Kontseilaritzak bultzatutako taldea da PSOEk bultzatutakoa Horiek noski ez gaituzte ondo ikusi.
A.ð Zer egingo duzue aurrerantzean?
L.M.ðOrainartean bezala jarraituko dugu, ahal dugun foro guztietan hitzeginez Maiatzaren 14ko klaustroan ere hitzegiten saiatuko gara. Egun horretan eztabaida aberats bat izan ala ez klaustroaren arabera dago, honek jarrera ezezkorra hartzen baldin badu, guztia bertan behera gelditu daiteke
A.ð Zein dira "Ertza"ren helburuak?
L.M.ð Hiru dira helturu nagusiak oraigo egoera salatzea, helburu estrategiko batzuk zehaztea eta unibertsitate publiko, nazional eta euskaldun, lortzeko ezinbestetoak erdiestea
A.ðPublikoa?
L.M.ðGure projektua ez da pribatua, ez mugatua, ez partikularra: publikoa baizik, partizipatiboa, herritarra, guztiona.
A.ðNazionala?
L.M.ð Lurraldetasunari eta autonomiari buruz ari gara. Lurraldetasunari dagokionez, hiru probintzietako unibertsitatea dugu momentu honetan. eta horregatik sortu dugu Nafarroa eta Iparraldearekiko harremanetarako erretoreordegaia. Gure helburua euskal barrutirantz joatea da
Nazionala bestalde, autonomia unibertsitarioa gauzatu behar delako, teorian onartua dagoena baina praktikan gertatzen ez dena Guk unibertsitate nazionala eskatzen dugu gauzak dagokien lekuan erabaki daitezen
A.ðEuskalduna.
L.M.ðBerriki Euskara Batzordeko azpibatzordeak onartutako plangintza sartu dugu gure egitasmoan ez inolako kandidatura hornitzeko, hitzez hitz betetzeko baizik
A.ðBukatzeko, nola ikusi dute gainontzeko hautagaiek erabakia?
L.M.ðBarberarekin hitzegin dut bakarrik, eta ez zaiola ondo iruditzen azaldu dit. Gainontzekoek ez dute zer esan handirik, beraiek izan bait dira kanpoan utzi gaituztenak.
M.A.
20
Gaiez\Gizartea\Irakaskuntz\Unibertsita\EHU\Besteak
Gaiez\Hizkuntza\Euskara\Normalkuntz\Erabilera
Pertsonaiaz\MINTEGI1
Egileez\ARRIETA4\Gizartea
M.A.
Emilio Barrerarekin elkarrizketan.
EMILIO BARBERA
«Unibertsitateoren independentzia; funtseskoa da»
Lau urteko zuzendaritzaren ondoren martxoaren 21ean errektore lekua utzi zuen medikuntzako irakaslea dugu Emilio Barbera. Zenbait zalantza argitu eta berriro ere errektoradutzara zuzentzen duen lasterketan dihardu
ARGIA.ðZein izan dira azken ur teotako emaitza garrantzitsuenak?
EMILIO BARBERA.ð Ikerketarako finantziazio bideak lortzea batipat, aurrerantzean ikerketa ororen oinarri izango den azpiegitura ari gara lortzen. Halaber irakaskuntz ekimena eta normalizazio ekonomikoaren iltotik eginiko lanek izan dute ondoriorik. Azken finean, egitura indartsua duen unibertsitate zibilizatu bat lortzeko bidean ari gara.
A.ðZenbait zalantza izan dituzu aurkezteko orduan. Zein izan da aurkezteko arrazoia?
E.B.ðLagun eta taldekideek emaniko indarra. Orain arte egindakoa finkatu nahia unibertsitate europear eta baliagarri bat lortu nahia. Honek, nere curriculum-a galerazten du, baina gure herriarekin konpromezu bat dugula uste dut, bai eta gure unibertsitatearekin.
A.ðZein helbururekin aurkezten zarete?
E.B.ðHelburu praktikoekin: orain arte egin duguna finkatu nahirik. Halaber, zenbait oinarri ezarri asmoz, hain zuzen ere, irakaskuntzaren kalitatea, eta gizarte-atzerriarekiko harremanak.
Helburu hauek betaz gero, unibertsitatea gizarteari egokitzea, ikasketa eta lanaren arteko zubia eraikitzea eta gure kultura zabaltzea lortuko dugu.
A.-Bitartekoak?
E.B.ðTaldekideen arteko konfidantzan oinarritu, ardurak banatu. Egun unibertsitatean dagoen zensura oro ezabatu beharra dago, arduradunek edozein erabaki har dezakete. Lanak banatu eta emaitzen balorazio egitea proposatzen dugu guk, jendeari konfiantza eskainiz.
A.ðEkipo berria aurkezten duzue horretarako?
E.B.ðEz da guztiz berriai aurretik hasitako plangintzen zuzendariek aurrera darraite. Hala ere zenbait hutsune ditugu oraindik, aukeratuak baldin bagara osatuko diren hutsuneak. Izaerari dagokionez, botua nori ematen dioten azaldu beharra ez duten gizabanakoz osatua dago lantaldea, urteetan zehar unibertsitatean lanean aritu direnekin osatua.
A.ðAurreko hautezkundeetan EAJk eskainitako laguntza galdu duzuela diete batzuk. Zer diozu zuk horretaz?
E.B.ðNik ez dut uste hori horrela denik. Aurrekoan EAJren laguntzaz azaldu nintzen, baina oraingoan, eta unibertsitatearen autonomiaren mesedetan, babesik ez eskaintzea erabaki du alderdiak; ez dut uste horregatik alderdiak bide baztarrean utzi nauela esan daitekeenik.
M.A.
21
Gaiez\Gizartea\Irakaskuntz\Unibertsita\EHU\Errektoreak
Gaiez\Hizkuntza\Euskara\Normalkuntz\Erabilera
Pertsonaiaz\BARBERA1
Egileez\ARRIETA4\Gizartea
A.G.
Mikel Petrirenarekin elkarrizketan.
Mikel Petrirena EHNE Nafarroako lehendakari berria
"EEEn sartu gintuzten era saiatu nahi dugu euskal sindikatuok"
Euskal Herriko Nekazarien Elkarteak presidente berria hautatu zuen apirilean Nafarroan, Mikel Petrirena. Izendapena baserri giroan azkenaldian izan diren istilu gogorrenekin batera gertatu da, baina bere eritziz, epoera larri honi aterabidea eman behar zaio, estuasuna orokorra baita.
"Europako Elkarte Ekonomikoan sartu gintuzten era salatu nahi dugu, gure ahotsa entzun gabe sartu gintuztelako, trukeko txanpona bagina bezala. Europak nekazaritza garatua dauka eta bertako gehigarriak gure ingurura datoz, inportazio arazoak sortuz. Gauzak horrela, prezioak jaitsi, diru sarrerak murriztu eta lanpostuak arrisku bizian jartzen dira. Gipuzkoan eta Bizkaian nekazari kopuru gutxiago dago seturuenik, baina Nafarroan, behintzat, %14a baserritik bizi da eta iskanbila honetan geure etorkizuna jokatzen dugu".
Merkatu librearen esku geratzen zarete, bada.
Merkatu librea deitzea fiktizioa da, kasu honetan ez baitago merkatu librerik. Bi alderdiok ez gaude hasiera batean baldintza berdinetan eta, gainera. eupresa handiek nagusitu eta mugitzen dute perkal guztia.
Momentu honetan esnearen arazoa planteatu duzue batipat.
Esneak sektore garrantzitsua osatzen orain lau hilabete baino 10-12 pezeta gutxiago jasotzen dugu litroko gaur egun, mota bakoitzaren kalitateak duen primaz aparte. Enpresek lehengo Maiatzean sinatu genuen akordioa apurtu zuten Abenduan. eta Martxoaren bukaera arte iraun beharreko prezio tarifak porrot egin zuen. Pentsa besterik, 42 pezetatik 40ra pasatu zirela hilabete berean, eta segidan 36ra, kalitate primak ere jaitsiz. Madrilen onartu genuen akordioak bi alderdioi zegokigun, eta Adrministrazioak bitartekari bezala parte hartu zuenez bertan, erabakitakoa konpli arazi beharko zukeen prolema soziala baita finean.
Zer eskatzen diezue orduan enpresei?
Euskal Herriko kooperatibei gainontzekoen atzetik joan ez daitezen eskatzen diegu, prezioak eutsiz. Beraiek, bere aldetik, gauza gutxi izan direla eta konpetitu beharra dutela adierazten digute. Azken egunotan, ordea, mahai interprofesionala sortu dugu enpresa eta sindikatuon artean eta orain arte ez badu fruiturik eskaini, itxaropen handia dugu. Horretarako halabeharrez prezio minimoa lortu behar dugu Estatu espainolean hortik abiatzeko.
A.G.
25
Gaiez\Ekonomia\Lehen sekto\Nekazaritza
Gaiez\Ekonomia\Sindikalgin\Sindikatua\EHNE
Pertsonaiaz\PETRIRENA1
Egileez\GOSTIN1\Ekonomia
A.G.
Manso de Zunigarekin elkarrizketan.
Manso de Zuniga; Nekazal Ministeritzaren lurraldeko zuzendaria
"Arazoa produktoreen eta enpresen artean konpondu behar date"
Nekazariek erruz salatu dute azken egunotan Administrazio Zentralak prezioen aurrean hartutako jarrera. Hasiera batean bitartekari papera jotatu zuen esne produktoreen eta saltzaileen inguruko teman, baina epea bukatu bezain pronto; bi alderdien esku utzi du erantzukizun osoa. Kritika hauen zurrunbiloan. José Ramon Manso de Zunigak, Nekazal Ministeritzaren lurraldeko zuzendariak, eskaintza eta eskariaren arteko auzia baino ez dela adierazi zigun Gasteizen.
"Esnearen gatazka merkatu arazoa da, kontsumitzen dugun baino askoz gehiago baitaukagu egun. Neguan izandako eguraldi udaberritsuak aurreratu egin ditu gainera gehigarriak, eta ondoko herrialdeetan gertatu den bezalaxe, industriak eskaintza merkeenetara hurbildu dira. Gure ustez, arazoa bi alderdien arteko negoziazioaren bidez konpondu beharko litzateke".
Lehen, ordea, bitartekari bezala jokatu zuen Administrazinak.
Gure eginkizuna martxoaren bukaeran amaitu zen, eta ordudanik, akordioak enpresen eta produktoreen esku geratu dira. Guk onartu genuen arbitrala bitarteko bezala parte hartzeko besterik ez zen izan. Garai batean, nekazaritza protekzionista zelako ginen kexu, eta orain, Europan gaudenean, mugak kanpoan ditugunean eta merkatalgo askatasuna erdietsi dugunean, babespen politika horretaz gogoratzen gara...
Zergatik gertatu dira bada istilu guzti hauek?
Mobilizazioek bi arrazoi dute. Estrainekoz, EEEko herrialde kasik guztiek gu baino nekazaritza aurreratuagoa dute. eta beraz, etekin eta emaitza hobeak eskuratzen dituzte. Europan gaudenez gero, bertan erabakitzen diren prezioen gorabeherek zuzenean eragiten digute, eta sarritan min egin arren, integrazioa ona izan dela aitortu behar da. Sarrera lehenago gertatu baitz, hobe izango litzateke, baina sarrera beharrezkoa zen.
Oraintsu onartu diren prezioak kaltegarriak al dira?.
Ez dira txarrak, baina sekula ez gaude daukagunarekin gustora. Gure parada kontuan izaten badugu, ezin diegu uko egin erabaki denei, eta prezio blokeoa gertatu bada ere, beste era batera komeni zaizkigun neurriak lortu ditugu, egoera orekatuz.
Sindikatuen eritziz, nekazal errenta %30a jaitsi da azken harnar urteotan?
Datu hori ez dut ezagutzen, baina, benetan, demasakoa iruditzen zait izugama oso.
A.G.
26
Gaiez\Ekonomia\Lehen sekto\Nekazaritza
Pertsonaiaz\ZUÑIGA2
Egileez\GOSTIN1\Ekonomia
J.J. Petrikorena/Mikel Arrieta
Txomin Perurenarekin elkarrizketan.
TXOMIN PERURENA
"Marcos Egulzabal gure egoeraz baliatu zen"
Txirrindularitza pil pilean dagoen momentu honetan jende gutxik gogoratzen du halabeharrez etxean dagoen Txomin Perurena donostiarra. Orbea taldeak azken denboraldi hauetan izan dituen diru arazoek, garai batean Marino, Cabestany eta Delgado bezelako txirrindulariak zuzendu zituen gizona munduko bira nagusienetatik eta utzi dute. Zoritxarreko egoera honek ordea, bai txirrindularitzaz eta bai Orbeaz Perurenarekin hitzegiteko beta eman digu.
Nola ikusten duzu gaur egungo txirrindularitzaren egoera?
Jende guztiak dioen bezala inoiz baino hobeto dago. Bertan erabiltzen den dirua gero eta ugariago da, era guztietako prentsa txirrindularitzarekin dago momentu honetan... Bestalde, telebistak denbora gutxian igo arazi du txirrindularitzaren maila; hau telebista pribatuekin areagotu egin daitekeen fenomenoa da. Honela jarraitzen baldin badugu, datozen urteak oso onak izan daitezke.
Aurkeztu diguzun egoera honek ekipo bat ekonomikoki mantentzea asko zailtzon du, ezta?
Gero eta zailagoa da. Edozein ekipo aurrera ateratzeko beharrezkoak diren puntako txirrindulariak asko garestitu dira, eta honek edozein ekiporen aurrekontua areagotzen du, askotan mantendu ezina bilakatzen den aurrekontua.
Zaintzen al dira txirrindulari gazteak, datozen urteetan profesional mailan aritu daitezkeen gazteak?
Zaletu mailako ekipo ugari dago Euskal Herrian, eta hauek dira txirrindularitzaren etorkizuna. Profesionaletan gainera, urtero txirrindulari eskaera igotzen ari da, eta txirrindulari gazteak erraz pasatzen dira profesionaletara. Horrek ez du esan nahi guztiek maila ematen dutenik. Erraz igotzen dira goiko mailara, baina guztiek ez dute bertan mantentzea lortzen. Honek langabezian gelditzen ari diren txirrindularien fenomeno berria sortarazi du.
Ze ezberdintasun ikusten duzu zure garaiko txirrindularitza gaurkoarekin alderatzerakoan ?
Dudarik gabe jende gehiago dabil orain. Bestetik, gure garaian Frantziako itzulira joatea ia pentsatu ezina zen, eta orain irabazteko asmoarekin joaten dira batzu. Kanpoko jendeak gero eta garrantzi handiago ematen die Euskadiko txirrindulariei.
Zer gertatu da Euskal Herrian Kas, Fagor eta Reynolds bezalako taldeak desagertzeko?
Askotan egin didate galdera hori eta ez dut erantzuten jakin. Bolada kontua dela esango nuke.
Diru kontuak ez ote dira izango?
Hemen dirua badagoela bistakoa da, baina beste kirol batzuetara zuzentzen da. Dena den baikor izan behar dugula uste dut, berriro ere bolada onak izango ditugulako esperantzaz.
Espainiako tropelean diharduten txirrindulari bikainenak euskaldunak dira. Posible ikusten al duzu horiek berriro ere hemengo ekipoetan aritzea?
Polita izango litzateke baina nahiko zaila ikusten dut guztiak hona ekartzea. Dena den bakarren bat hemengo ekiporen batera ekartzea beharrezkoa litzateke, gazteekin bat eginez ahalik eta ekipo onena ateratzeko.
Gaiez aldatuta, nola ikusten duzu zuzendariaren papera?
Zuzendariaz gain entrenatzailea izaten da egun ekipo gehienetan, hau da, lasterketaz kanpoko ihardunaldietan txirrindulariekin aritzen dena. Zuzendariak ez gara esparru horretan sartzen, entrenatzaile bera bait da txirrindularien egoera fisikoaz gehien dakiena. Gure lana karrera barrukoa da batipat: bertan zein txirrindulari arituko den erabaki eta taktikak zehaztea.
Zer behar da zuzendari izateko?
Ekipoa...
Egoera latza izanik ere, farre algara batez erantzun dio Txomin Perunenak galdera honi Behin eta berriz azpimarratzen du garai hobeak izango direlako leloa; esperantza handiz itxaroten ditu Txominek datozen urteak.
Txirrindulari izatea nahikoa da gero zuzendari izateko?
Zuzendari izateko ez da beharrezkoa txirrindulari bezala aritu izatea, nahiz eta hau lagungarri izan mundu hori ezagutzeko. Dena den, gaur badira zuzendari izateko beharrezkaok diren klaseak, examinak... txirrindularitza zabalizen doan heinean, zuzendariari ere gero eta gehiago eskatzen bait zaio.
Puntako txirrindulari asko ekipo berean edukitzea komenigarria al da zuzendariarentzako?
Figura asko edukitzea nahiko zaila da, guztiekin ondo geratzea zaila suertatzen bait da. Psikologia ugari behar da honelako kasuetan, «gramatika parda» deitzen dena. Ekipokideen arteko armonia-lortzea da zuzendariaren helburua. Txirrindulari bakoitzak bere kasara egiten baldin badu lan ekipo horrek ez du gauza handirik lortuko.
Zer da errezago, orduko edo egungo Orbea zuzentzea?
Xamurrena lehenengo urteetako Orbea hura zuzentzea izan zen, txirrindulari gazteez osatua. Ekipoaren aurrekontua zenbat eta altuago izan, orduan eta gehiago eskatzen zaie bai taldekide eta bai zuzendariari. Hala ere, ekipo ona izanez gero hori egitea errezagoa da. Bien arteko oreka bat lortzea da egokiena.
TxIrrindularien alderdi fisikoari atxikituz, zenbait arazo izan dira azken hilabeteotan: Aranbarri, Sierra Nevadako igoera... Ez al zaio txirrindulariari gehigi eskatzen?
Norberaren gorputzak bere mugak dituela begibistakoa da, baina ez dut uste txirrindulariei behar baino gehiago eskatzen zaienik. Behar bada garai batean estimulanteen eraginez txirrindularia ez zen bere gorputzaren jabe, baina gaurko egunean hori ez da ematen oso kontrolatua dago.
Eta zer delata gertatzen dira hainbeste arritmia kasu? Oraingoan Aranbarri...
Txirrindulariari urtero egiten zaizkio azterketak eta oso arraroa da horrelako kasuak agertzea. Kasu honetan ordea Aranbarriri suertatu zaio, eta neretzat oso zaila da zer gertatu den jakitea. Behar bada esfortzu gehiegi egin du prestatuta egon gabe.
Ez dut uste egungo laisterketak ordukoak baino gogorragoak direnik; abiadura handiagoa izanik ere, bai prestaketa eta bai bizikletak egokiagoak dira.
Estimulanteen gaia aipatu duzu lehen. Nola dago egun arazo hau?
Gaurko egunean ez da estimulanterik hartzen. Ziklismoa da gehien kontrolatzen den kirola, egunero egiten bait dira azterketak. Gai hau guztiz ahaztuta dago. Txirrindularien prestaketa gero eta hobeagoa da, eta horregatik lortzen dira hain emaitza onak. Egia da botika batzuk hartzen direla, baina ez inoiz estimulante gisa, prestaketarako lagungarri gisa baizik.
Orbea taldeari dagokionez, zein izan da egoera honetara ailatzeko prozesua?
Azkeneko denboraldietan suerte txarra izan dugu. Caja Ruralek, soilik Espainiako bira egitea erabaki zuenean, noraezean geratu ginen Frantziako Tourraren ateetan. Honela, Marcos Eguizabal Paterninako errioxarra gure egoeraz baliatu zen, beharra handia bait zen. Errioxarrak beste denboraldi batetarako babesa sinatu zuen, baino bete ez. Hortik aurrera zuloak handitzen joan dira.
Historia apur bat eginez, nola ikusten duzu Marino, Cabestany eta Delgado bezalako gizonek osatzen zuten Orbea hura?
Hemen izan diren txirrindulari guztiak elkartuz gero, inoiz izan den ekiporik indartsuenetarikoa sortuko litzateke. Gaur egun ekipoek duten borrota, hau da Tourrera joateko aukera lortzea, guk bagenuen; horrek asko esaten du. Munduko sailkapenean, hamar ekipo onenen artean aurkitzen ginen.
Zein izan dira ekipo hau desagertzeko arrazoiak?
Dirua batipat; arestian esan bezala, gero eta diru gehiago behar da gaur egun ekipo bat mantentzeko, eta guk ez genuen bere garaian behar adina lortu. Txirrindulariei dagokienez, guk bat eta bestek hamar eskaintzen baldin badute, nahiz eta lagun handiak izan, eskutik joaten zaizkizu. Diruak agintzen du txirrindularitzaren munduan.
Zenbaitzuren iritziz Peli Egañaren zuzendaritza okerraren ondorioz sortu da egoera hau. Zer diozu horretaz?
Nahiz eta azken urteetan suerte txarra izan, lanak ondo egin dituela iruditzen zait. Pertsona bezala konfiantza osoa dut harengan, horregatik jarraitzen dut berarekin.
Txominek ez al du behin ere beste ekipo batera joatea pentsatu?
Lehen esan dudan bezala Pelirekin konfiantza handia dut. Honenbestez, ez dut inoiz beste ekiporen batetan pentsatu. Momentu hauetan ikusten dira benetazko lagunak, momentu txarrak dira, baino izango dira hobeak. Dena den, beste ekiporen batera joateko aukerak ez dira ugariak izan.
Zertan da egungo Orbea?
Garrantzitsuena urte hau ahalik eta azkarren pasatzea da. Txirrindulari onenak joatea nahiko gogorra izan da, nahiz eta gazteentzako hobea izan; orain ez dute beste inorrentzat lan egin beharko, bakoitzak bere aukera izango du. Portugal eta Espainian arituko gara batipat.
Aurrera begira zein dira helburuak?
Lehenik eta behin laguntzailea lortu behar dugu. Gerora, gaztéekin lasterketetan aritu ahal izateko ekipoa lortzea izango da helburua. Hemengoekin ezin baldin badugu, kanpoko txirrindulariak ekarri beharko ditugu.
Lehen hemen izan den txirrindulariren bat ekartzea posible litzateke?
Nahi izango nuke baina oso zaila da. Hemendik atera diren txirrindulariak ekipo bikainetara joan dira, oso gustora daude han. Berriro ere honera ekartzea nahiko zaila da.
Diru kontutan nola zabiltzate?
Bai txirrindulariak eta bai gu esperoan gaude. Lehen esan dudan bezala, urtea ahal dugun azkarren pasatzea da guztion helburua.
Zein izan zen holandarrak ekipora ekartzeko arrazoia?
úDiru kontua batipat. Guretzako nahiko gauza onak eta garrantzitsuak egin dituzte txirrindulari hauek, hemengoak baino merkeagoak izanik gainera. Momentu honetan errezago da kalitate bereko txirrindulariak atzerrian aurkitzea. Hau dela-ta aurrerantzean posible da atzerritar gehiago ekartzea.
Nola ikusten duzu orain jokatzen ari den Espainiako bira?
Faborito den Banesto taldean guztion ahotan dabiltzan hiru gizon aipatuko ditut nik: Delgado, Indurain eta Gorospe. Banestotik kanpo, beste hiru gizon hauek: Parra, Herrera eta Fuerte
J.J.PETRIKORENA MIKEL ARRIETA.
27-30
Gaiez\Kirola\Txirrindula
Pertsonaiaz\PERURENA3
Egileez\PETRIKOREN1\Kirola
Egileez\ARRIETA4\Kirola
Frankie Tai
Nairobitarrarekin elkarrizketan.
Ekainean Boisen ospatuko den Euskal Festan izango da autobusa
NAIROBITARRA AMERIKETAN
New Yorkeko kaleetan gauzarik arrigarrienak, onerako eta txarrerako jakina, aurki litezke. Osagarri baten falta zuen, hala ere, munduko entsaladerik bariatu eta koloretsuenak: Nairobitarra autobusa.
Urtetan zehar Europa eta Iparafrikako nazio gehienek ezagutu zuten autobusak, iaz putzu gainetik jauzi egin eta Estatu Batuak bezalako koktelerak eskaintzen dituen posibilitateak arakatzeari ekin zion. Ikusteke geratu zitzaienetako batzuren bila joango dira aurten ere, geografia zabal horretan dagoen aukera agortezinaz ohartuta.
ARGIA.ðAurten ere EEBBetara zoazte, non geratu dira Europa eta Iparafrika zuen asmoetan?
NAIROBITARRA.ðEz ditugu erabat baztertu baina bidaia asko eginak ditugu lurralde horietara eta bidaiarentzat ez ezik guretzat ere berria izango zen zer edo zer egin nahi genuen. Ezin dugu Asiara jo, Ekialte Hurbileko gerlek sortzen duten egoera ez delako aproposena gure estilo bidaiak egiteko. Amerika da geratzen zaigun beste posibilitatea, eta aspaldikoa da gure artean kontinentea goitik behera etapaka zebarkatzeko ideia. Dena dela, oraintxe bertan itzuli gara Marrokotik, bertan parapentea praktikatu nahi zuen talde batekin izan bait gara.
A.ðIaz ere izan zineten EEBBetan. Nolakoa izan zen esperientzia?
N.ðOso polita. Ikaragarri handia da eta guk parte txiki bat besterik ez genuen korritu. Kontraste handiak dituen nazioa denez gero, denon gustoko bidaiak egin daitezke. Parke Natural zoragarriak eta hiri erraldoiak, biak eskueran: Naturazaleak adina disfruta lezake bertan asfaltozaleak. Bien konbinaketa aproposean dago gure bidaien giltzarria. Jendea gustora ibili zen eta gu ere bai, jakina.
A.ðOrain arteko bidaien antolamendu osoa zuen esku zegoen. Iazko eta aurtengo udakoena agentzia baten esku daude, zer dela eta?
N.ðBidaia normaletan guk geuk egiten dugu prestatuntza guztia. Baina udan lauzpabost hilabetetarako joaten gara putzuaz beste aldera eta guk Ekainean ezin dugu handik Iraileko bidaiara etorriko denaren jarraipena egin. Agentziaren gain geratzen dira lan horiek, eta gurea, berriz, jendeari ibilaldi interesgarria eskaintzea da.
Ekainetik aurrera bost hilabetez
A.ðLauzpabost hilabete esan duzu. Nola banatzen duzue?
N.ðHilabateko iraupena duten lau txanda prestatu ditugu. Bidaiariak ibilbidearen irteerara hegazkinez iritsiko dira, guk han jaso eta hilabetean zehar ibili ondoren etxera ekarriko dituen hegazkinaren eskilarapean utziko ditugu.
A.ðEta autobusa?
N.ðNew York ondoko granja batetan pasa ditu autobusak negua eta udaberria. Iazkoa bukatutakoan honuntza ekartzeak ez zuela merezi erabaki eta han dago gu joan zain. Hemengo bidaietarako beste bat egokitu dugu eta New Yorken utzi eta aurten ere erabiliko duguna hogei lagun inguru eroso joateko moduan jarrita dago, gauez litera bolakatzen diren eserlekuak, biltegitxoak eta sukaldea ditu. Bisitatuko diren parkeetan ibiltzeko mendiko hogei bizikleta daramatza autobusak berarekin.
A.ðIkus dezagun aurtengo plana... N.ðEstraineko bidaia Ekainean egingo dugu Ekialdeko kostaldean dagoen New Yorketik Mendebaldekoan dagoen San Franciscora. Txanda honetan nazioa batetik bestera korritzeaz gain bost bat egun egingo ditugu Boisen, Idahoko hiriburuan alegia.
Boisek ehun urte
A.ðZergatik Boisen?
N.ðBertan omen dago euskal koloniarik handiena eta aurten Idaho estatua fundatu zeneko lehen mendeurrena ospatzeko sekulakoak antolatu dituztenez gero, bertako euskaldunek ere beren aportazio propioa egin nahi dute, horretarako JAIALDIA izeneko festa eratu dutela. Urte guztian zehar EEBBetan egingo diren euskal festen artean Boisekoa izango da jendetsuena eta ikuskizun gehien eskainiko dituena. Ekainaren erdialdean izango da eta Euskal Herritik berrehun bat lagunez osatutako espedizioa joango da (politikoak, herri-kirolariak, dantzariak, musikoak, familiartekoak...). Nairobitarrak ere bertan egon nahi du, eta esan digutenez ikusi arte sinistu ezin den mundu eta giro eder hori ezagutuko dute lehen bidaiara joango direnek. Beste leku zoragarri askoren artean Yellowstone, Yoshemite eta Kainoi Handiko parke naturalak ere bisitatuko ditugu.
Eta gainontzeko ibilibideak?
N.-Bigarrena, Uztailean, Kanadako Pazifikoko Kostaldean dagoen Vancouveretik New Yorkera izango da Kanada osoa zegarkaruz. Hirugarrena, Abuztuan, New Yirketik San Franciscora eta azkena, Irailean, mendebaldeko parkeak eta hiriak bisitatuz.
A.ðGorago amerikar kontinentea zeharkatzeko asmoa aitatu duzu?
Aspaldiko kontua da gure artean. Presarik gabe bete beharreko lana da. Iaz eta Ekainean egingo duguaurten Kanada eta Estatu Batuak egin ditugu. Datorren urtean Mexikora jaitsi nahi Ekialdeko kostaldean dugu eta horrela urtero etapa berriak burutuz Hegoamerikako azken muturreraino.
lazko esperientziaz baliatuta, bide berriak jorratu nai dituzte aurten Nairobitarrakoek. Udan hilabete bikaina pasatzeko lau aukera desberdin, lauetan natura eta hiria modu egokiaz tartekatuz.
FRANKIE TAI
Parke naturaletan mendiko bizikletaz txango zoragarriak egin daitezke.
Nairobitarra, New Yorki falta zitzaion osagarria.
42-43
Gaiez\Gizartea\Bidaiak
Egileez\TAI1\Gizartea
A. Etxezaharreta
Martin Sabarisekin elkarrizketan.
MARTIN SABARIS
Mikel Olaziregi: "ETBk Terranovatelesailean ekonomikoki baino ez du lagundu"
'Terranova' izeneko telesail berria ekoiztuko du ETB-k koprodukzioan. Dagoeneko ari dira grabaketan Pasai San Pedron; Mikel Olaziregi telebistako pragramazio zuzendariak kontatu dizkigu proiektu honen nondik norakoak.
ARGIA.ð Zein istorio kontatuko du Pasaian eta Terranovan grabatzen ari den telesail honek? Raul Guerra Garridoren 'La mar es mala mujer' nobelan oinarritzen da, ala?
Mikel Olaziregi.ð Barku batean lan egiten duen patroi baten istorioa kontatzen du. Patroi hori bizitzaren malda beheran doa eta lagunen artean badauka gazteago bat erreleboa hartzen ari dena... bai profesional aldean. bai maitasunaren arloan. Bada hor metalora bat ere: bere obsesioa dela bakailo mitologiko bat arrantzatzea, eta hortik doa.
A.ð Telesail bat egiten hasita, nolaz aukeratu zen istoria hori?
M.O.ðOso gertutik ikutzen gaituen gaia da. arrantzaleak, marinelak eta gure historian eta bizitzan, itsasoa bezain gertu daukagun istorio bat dela. Eta bueno, egia esateko proiektua etorri zitzaigun Ferran Llagosteraren eskutik. Bera, pelikularen zuzendaria, itsasoaren gaiaz maiteminduta dago, 'Gran Sol' pelikula ere berak zuzendu zuen, eta bere telebistak interesa zeukanez, posible zen planteatzea telebista autonomikoen federakuntzan.
A.ðOrduan, proiektua ez zen Euskal Telebistan sortu, ez federakuntza horretan?
M.O.ðEz, proiektua Ferran Llagosteraren eskutik etorri zitzaigun ETBra. Batera egin zituen proposamenak Katalunia eta Galiziako telebitetara. Promotorea bera izan dela esan dezakegu.
A.ðBadirudi ETBk ekoiz tutako telesaila izango dela eta filmaketa ere Pasaian egina, baina berez koprodukzio bat da hau, eta hor Euskal Telebistak du parte hartze proportziorik txikiena. Zergatik hori?
M.O.-%,50a Kataluniarrek dute, eta geuk %8a. Hasieran hau planteatu zen federakuntzan telebista guztien koprodukzio bezala, eta hori da guri dagokigun portzentaia. Nondik ateratzen den? audientzia potentzialaren arabera. Esate baterako gurea bi milioi ingurukoa da, Katalunian berriz 14 milioikoa. Zifra hauen araberakoa da partehartzea.
A.ð Gainerakoan zein neurritan dago proiektu hau Euskal Telebistari lotua?
M.O.ð ETBren aportazioa ekonomikoa bakarrik da. Aktore euskaldunak badira, eta beste zenbait langile ere bai, baina telebistatik aparte. Bestetik, bertan grabatu da, Pasai San Pedron. Terranovan ere izan dira. Esan daiteke sangedroz betetako istoria dela, San Pierren deituriko irla batean ere badira eszenak eta... Teknikariak gehien bat kataluniarrak izango dira, zuzendariak berak eskatuta. Guri eskaintza iritsi zitzaigun eta onartu egin genuen.
A.ðPentsatzen dut, erdaraz errodatuko dela eta ondoren bikoiztu. Noizko emango duzue?
M.O.ðBai, hala da. Lehen emanaldia euskaraz izango da. Esan didatenez bukatuta egongo da abendurako. Orduan, urtarrila haseran edo ikusi ahal izango dugu.
A.ðZer meritu izan dezake teleserie honek ikuslea erakartzeko?
M.O.ðNik uste batez ere guri gertu geratzen zaigun mundu bat dela, eta hor istorio pertsonal bat dago, dramatizazioa. Garai batean esaten zen 'sistema verite' edo halakoren bat.
A.ETXEZARRETA
61
Gaiez\Komunikabid\Telebista\ETB\Besteak
Pertsonaiaz\OLAZIREGI2
Egileez\ETXEZARRET5\Komunikabid
B. Artola
Ximun Haranekin elkarrizketan.
Ximun Haran, Ipar Buru Batzarreko kide
"Borroka armatua egotea guztion erantzunkizuna da"
Ximun Haran berriki eratu den PNVko Ipar Buru Batzarreko kide da eta Iparraldeko bizitza politikoan aspaldidanik diharduena.`Enbata aldizkariaren fundatzaileetariko bat eta bere garaian frantses Estatuko pilota txapelduna. Gaur egun `Ager aldizkari eta mugimenduaren partaide izanik, Iparraldeko bizitza politikoa ongi ezagutzen duen gizona dugu.
ARGIA.ðAzken hogei urteotako Iparraldeko bizitza eta egungo bilakaeraren jabe ere bazara...
Xirnun Haran.ðBeste asko bezala ahal nuena egiten aritu naiz, baina sentimendu eta amorru askoz. Euskal arazoari buruzko lan hau ez da mugimendu politikoen eskutik etorri, ideologiaren eskutik. Ni gaztetan pelotan aritzen nintzen eta honen bitartez jaso nuen euskal kultura galtzen ari zenaren sentimendua. Lehen beste garai bat zen, pelota partiduaren ondoren bazkaria egiten zen eta amaieran abestu egiten genuen. Zuberoan pelotara jolasten nuenean jendeak izugarrizko kantak abesten zituen, sarritan bakar batek zekizkien abestiak. Ni ez nintzen ez militante ez abertzale, baina abesti haiek jaso eta diskoak ateratzeko ideia izan nuen. Magnetofoiaren lehen uneak ziren, Stutgartetik kontrabandoz ekarri nuen aparailu batekin. Laupabost disko egin nituen, partiduen ondoren herriko jendearekin geratzen nintzen abestiak jasotzeko eta mikrofonoaren aurrean abestu nahi izaten ez bazuten, zertxobait eran eta gero lortzen nuen. Egungo abeslari askok, Mikel Laboak, Benito Lertxundik..., abesti haiek hartu dituzte. Dendariek ez zituzten saldu nahi izaten eta ehundaka saltzen nituen nik, Hendaiako farmazian.
A.ðZu frantses Estatuko pelota txapeldun izan zara. Garrantzi handikoa da kirol hau zuretzat.
X.H.ðBai. Niretzat ulertezina da abertzaleak pelotaz ez intersatzea. Pelota oso barneratu da herrian eta nire abertzale kezkak mundu honen bitartez sortu ziren. Nire partidurik garrantzitsuena Ogetaren aurkakoa izan zen, 45-35 bera uarretik zela. 49-50 irabazi zion. `Ager' aldizkarian atal bat du gu gai honetaz, pelotar eikin batera dagoen testuinguru guztia isladatzeko. Aldizkarian pelotaren etorkizunaz arduratzen gara. Adibidez niretzat Tolosa eta Erretegiren arteko finala oso da grabea. Ospe handieneko txapeleketan, partidu bakarra jokatuz neurtzen dira. Hori ezinezkoa da. Farregarria da partidu bakarrera jokatzea. Sakoneko arazoak daude hor.
A.- `Euskaltzaleen Biltzarra', `Enbata'... ziren garai hartan ezta?
X.H.-`Euskaltzaleen Biltzarra' erakunde ona, lasaia zela ikusi nuen eta hala sartu nintzen ni ere, deseuskalduntze prozesoa geratzeko erakunde ona zela ikusiaz. Baina ekintza politiko bat egiteko unea zela pentsatu nuen, euskal abertzaletasun tradizionalaren propagandarako. Horretarako Telesforo Mouzon ikustera abiatu nintzen, eta berak Michel Labeguerie ikustera joateko esan zidan. Honek, pozez hiru pertsona bebar zirela aipatu eta Aita Lartzabalengana jo genuen. Hirurok sortu genuen `Enbata'aldizkaria. Hirurogeigarren hamarkada honetan lehen euskal errefuxiatua etorri Iparraldera eta haiek berehala `Enbata'ra hurbildu ziren. Aldizkari izatetik mugimendu izatera pasa zen `Enbata'. Momentu honetatik aurrera gure mugimendua errefuxiatuengandik erabat desbideratua izan zen. Abertzaletasunaren inguruan Iparraldean sortzen ari zen guztia ETAren alde erabili zuten. Mugimendua erradikalizatu zen, bi tendentzi sortuz. Batzuk Iparraldeko mugimendua sortu nahi zuten, eskubi aldekoa zen herri txikietako jendea kontutan hartuz eta besteek ez zuten ikusten ezin zela ukabila altza eta eskopetarekin joan. Mugimendua deuseztatu zen baina gero beste pertsona batzuk bereganatu zuten, pentsamendu baten hedaketarako, beti ere ETAren aldekoa. Gu ez ginen sartu bertan. Aldizkarian, sortu berria zen Euskal Gobernua oso gogorki isladatzen zen eta ezinezkoa zen traidore hitza erabili, ez bait zuten Hegoaldeko egoera ezagutzen.
A.ðOrduan kaleratu zon `Ager'...
X.H.-1981ean aldizkari baten egitea bururatu genuen. Bere helburua Hegoan gertatzen zena azaltzea zen, Hegoadeko Gobernuaren gauza onak, partiduen gauza onak. Normalki PNVren kolaborazioarekin egin dugu lan, normala den bezala, Gobernuaren gauza onak kaleratzen bait genituen, bere estratejia.
A.ðEta zer da egun 'Ager'?
X.H.ðAldizkaria ekintzen gunea da, baina bere inguruan beste bi egitura sortu ditugu. `Euskal Elkargoa' 1970ean sortu zen, Burgosko Prozesoa zenean. Mundu guztiko komunikabideak ziren Iparraldean eta jendeak edozer erantzuten zien euskal erresistentzi mugimenduari buruz. Kazetariei gauzak argitzeko aldizkari bat atera genuen, Txillardegi, Monzon e.a.ekin. Gerora, eta nire ideia izan zenez, berriz jaso nuen, Ôuskal Elkargoa' berpiztuz. Orain prentsareiko harremanak eta Iparralde eta Hepoalde arteko harremanak zaintzen ditu. Adibidez Euskal Gobernuaren diru laguntzak bideratzen ditugu, aste kulturalak antolatzeko... Baina zerbitzua eskaintzeko arloa besterik ez da. Bestetik egitura profesionala eratu dugu, `Hegoa', Barneko euskaldunek, nekazariek beste aldean zer gertatzen zen ez zuten ezagutzen, ez zuten erlaziorik. Elkarte eratu honek Hegoaldeko beste batekin harremanak gordetzen ditu, `Hirukoitz' elkartearekin. Nekazarien kooperatiba batek zerbaiten beharra badu, guk bideratzen dugu. Nekazari ministrariak, Jose Manuel Goikoetxeak asko laguntzen digu.
A.-'Ager' euskal federazio europa, zalearen alde agertzon da. Zer esan nahi duzue?
X:H.ðAukera politiko bat bada, abertzale batentzako helburua Euskal Herri birbatua da, baina nola lortu da kontua. Batzuk armen bitartez diote, baina nola? Nik ulertzen dut ETAk guda irabaztea pentsatzen duela, baina honetarako gero eta handiago eta garrantzitsuago diren ekintzak burutu behar dira. Baina beti tiroz ari da hiltzen, ez dago eboluziorik. Guretzat, borroka armatuak ezin du aurrera egin eta oraingoz garapen baketsuaren alde ezin diezaguke lagundu, ekonomia altetik... Borroka armaturik ez bada Iparraldeko indar demokratikoa besterik ez da geratzen, baina ehuneko hamarra gara soilik. Nola barneratuko dugu Hegoaldea? Gure ustez Europako erabaki bat izanen da. Nahi edo ez, ez dugu beste aukerarik. Ez da herritarren erabaki bat izango, agintariena baizik. Europa elkartuaren ondoren, beraiek erabakiko dute. Guk, eta zuek berdin, ez zenuten sartu nahi genuen edo ez erabaki. Nolabaiteko autonomia gordetzearren borrokan diharduten errejiorik dagoen begiratuko dute Europako elkartasuna egiten ari direnek. Orduan ehuneko hamarra baino askoz-garrantzitsuago den kopurua dela ikustean, Hegoaldeko laguntzarekin zazpiak bat egiten lagunduko dute. Guk federakuntzaren Europagatik egiten dugu apostu. Baina federakuntza bai Europa mailan baina baita ere Euskal Herri mailan. Muga bat galtzen hasia da, muga geografikoa, baina beste bat dago. Orain ari gara bestea baino askoz garrantzitsuago den beste muga ezagutzen, mentalitatearena. Nahiko ezberdinak gara (bigarren hizkuntzan, bazkaltzeko orduan, kirolean...gu afrantsesatuak eta zuek espainolizatuak.) Bizkaitarrengandik menderatuak izango ote garen aipatzen dute zenbaitzuk hemen.
A.ðNola eta zein epetan emango da barneraketa eta nola ulertu herritarrek ez dutela onespenik emango, agintarien erabaki hutsa izango dela?
X.H.ðEstatuek indar eta botere gutxiago izango dute, batipat 1993 ondoren. Une kontretua noiz emango den ez dakit, agian 10 edo hogei urte baina ziur iritsiko dela. Agintariek erabakitzea ez da zilegi, baina ba ote dago beste biderik? Guk zazpi Drobintziak batuko dituen erreilo autonomiko hat egiteko indarra dugu. Iparraldean gu soilik ordezkatzen gaituen instituziorik ez dugu eta hori gertatzen denean, Euskal Gobernuak zuzenean gurekin hitz egin ahal izanen du. Ez dut hau nola egingo den ikusten, ez dugu mediorik. Baina Borroka armatuarekin 50 urte barru, era berean izango ginateke.
A.ðNafarroaren kasuan berdin izango al da?
X.H.ðNik uste Natarroarekin errezago izango dela. Erabaki hau sozialisten esku dago zati haundi batean, ados badira gehiengoa lirateke. Nafarroa ez da Euskal Komunitate Autonomoan sartu, nafarrek nahi izan ez dutelako. Nahi badute sar daitezke. Espainiako konstituzioak aukera hori jasotzen du bere baitan.
A.ðIpar Buru Batzarra Iparraldeko PNV dela esan al daiteke?
X.H.ðBai, bai. Gu eta adibidez Iparraldeko EA sortzearen arteko. ezberdintasuna, beste denak Frantziako Estatuan erregistraturik daudela da, eta gu ez. Guk ez dugu elkarterik osatu, gu PNV gara, Iparaldekoa. Arabako Buru Batzarra Araban lenaren era berean.
A.-70.harnarkadan abertzaleak hainbat taldetan banatu egin ziren Iparraldean eta orain aldiz batasun garaiak direla dirudienean, zuek sortu zarete, nola ulertu hau?
X.H.ðAlderdi denak hasiera batean bihotzez sortzen dira baina gero ideologiak sartzen dira. ETA 1963 arte, uste dut, ez zen sozialistatzat aurkezten. Gazteengan ezker konplexua bat dago, jatorrak izateko ezkertiarrak izan behar direla pentsatzen bait dute. Orain aldatua gertatzen da ideologia hau, Ekialdeko herriekin eta Frantzian bertan sozialistekin diren istilu guztiak ikustea besterik ez dago eta. ETAK ideologia marxista barneratu zuen gehienbat eta `Enbata' mugimenduaren barruan gauza bera egin zuten. Baina Iparraldeko lana ahantzi zuten horrekin batera. Gaur egun EAk eta Euskal Batasunak indar gutxi dute Iparraldean eta EMAk du soilik jende kopurua eta egitura, talde serioena da. EA adibidez Aberri Egunetan batasunaren alde agertzen da. Beno, normala da bestela beraiek 30 pertsonekin ezingo luketelako Aberri Egunik eratu. Eusko Alkartasunekoak EMAkoen parasito izanaz soilik iraun dezakete. Gure lana erabat ezberdina da. Ez dugu daukaguna baino hots gehiago sortu nahi. Piskanaka-pixkanaka garatu nahi gara, ez bapatean hauteskundeetan... Alderdien batasuna errespetozko araudi bat onartzen bada izanen da garrantzitsu.
Hegoaldean lehia boterea bereganatzeko da, hemen aldiz ez. Ipar Buru Batzarra sortu badugu, bertako politikaren sinplifikazioa lortzeko izan da. Nik uste bi alderdi geratu beharko liratekeela Iparraltean. Iparraldeko abertzaleon artean ezker aldeko eta erdi aldeko alderdi bana geratuko dira. Eta hauek EMA eta PNV izango dira.
A.ðZergaitik ez duzue Iparretarrak ETA bezain beste kritikatzen?
X.H.ðNik esan dut Hegoaltean gertatzen dena ezin dudala kritikatu eta ezin dut alderdi bat edo ekintza bat kritikatu. Baina orain PNVko kide naizenez, Hegoaldean ETA kondenatu behar badu alderdiak, egiten du. Nik, Iparraldean egin dituzten hutsak besterik ez dizkiet kritikatu, esan bait dut ETAren zereginak abertzaletasunaren loratzea geldierazi duela Iparraldean. Hegoaldean bada alternatibarik; autonomia duen Gobernua. Ez da litzatekeen onena noski, baina badago garatzeko aukerarik.
Iparraldean aldiz gauzak askoz ere latzagoak dira eta gazte batek, bere aberriari, hizkuntzari... eginiko guztiak soegitean, borroka armaturako bidea hartzen badu, adorea duela onartu beharra dago. Ezin dugu kondenatu, baina errefuxatu egiten dugu. Kondenatu epaileek egin behar dute. Gure etxeko jendea da. Eta bide hau aukeratu badute, agian gure erruz ere izan da. Haur bati euskal dantzak irastea ere arriskutsua da, euskal sentimendua barneratu eta egoeraren larritasuna ikustean, auskalo gero zein bide aukeratzen duen eta. Denok dugu horren erantzunkizuna. Abertzale giroan Iparretarrakekoak errefuxatuak direla pentsatzen du poliziak, baina ez da hala. Adibide bezala esan dezaket, egunotan prentsan kaleratu den kasua.- Panpi etxe bat erretzeagatik gartzelan da eta orain epaileek jipoi ekonomiko ederra luzatu diotelarik, eustal abizena duen Pariseko banketxe bateko zuzendari batek hots egin zidan telefonoz. Epaia harrigarria zela adierazi eta Panpi ekonomikoki laguntzeko zerbait egin beharra zegoela esan zidan.
A.ðBeraz, zein da zure ustez Iparraldeko etorkizuna, Departamendu Erregioa lortzea bidea litzateke?
X.H.ðHemen edo iraultza egiten da edo Iparraldea instituzionalizatzen da, eta garbi dago iraultzak porrot egin duela. Departamendu Erregioa eskatzeko auzian, kontutan izan behar da alderdi nagusiak ez luketela nahiko, abertzaletasuna garatuko litzatekeelako. Mitterrandek ere 1981ko hauteskundeetan eskaera honen alde ekingo zuela zioen, baina gero ez zeun agindua bete. Eskaera hau programetan jartzea erreza da, lortzea da zaila eta hori da egin behar dena.
B. ARTOLA
"Europaren euskal federazio baten alde dihardugu."
Ximun Haran 'Ager' aldizkariko lankide da.
Borroka armatuaren bidea artu dutenek adore omen dutela dio Ximun Haranek.
8-11
Gaiez\Politika\Euskal Herr\Taldeak\Alderdiak\EAJ
Gaiez\Komunikabid\Prentsa\Aldizkariak\Ager
Pertsonaiaz\HARAN1
Egileez\ARTOLA3\Politika
hemeroteka
1290. zenbakia | 1990-05-06
1289. zenbakia | 1990-04-29
Lege Oharra
RSS sindikazioa 